Santral filtresi ne zaman değişir? G4, F7 ve HEPA

Santral filtresi ne zaman değiştirilmelidir?

Santral filtresi; fark basıncı üreticinin verdiği son basınç kaybına ulaştığında, önerilen azami kullanım süresi dolduğunda ya da filtre hasar gördüğünde değiştirilmelidir. Bu üç kriterden hangisi önce gerçekleşirse değişim o zaman yapılır.

Sahada en sık yapılan hata, filtreyi yalnızca takvime göre değiştirmektir. Tozlu bir sanayi bölgesindeki santralde G4 ön filtre birkaç haftada dolabilirken, temiz bir ofis binasında aynı filtre aylarca çalışabilir. Takvim bir üst sınır olarak kullanılmalı, asıl karar ölçüme göre verilmelidir.

G4, F7 ve HEPA filtreler ne işe yarar?

G4, F7 ve HEPA, klima santrallerinde kademeli olarak kullanılan, sırasıyla kaba, ince ve çok yüksek verimli filtre sınıflarıdır. Her kademe farklı boyuttaki partikülleri tutar ve bir sonraki kademeyi korur.

• G4 (kaba filtre): Taze hava girişinde veya ön kademede kullanılır. Böcek, yaprak, lif ve iri tozu tutar. Görevi, arkasındaki ince filtreyi ve bataryayı korumaktır.
• F7 (ince filtre): Genellikle torba veya kompakt tiptedir. Polen, ince toz ve partikül maddenin önemli bir kısmını tutar. Ofis, okul, otel ve AVM santrallerinde yaygın ana filtredir.
• F9: Hastane, laboratuvar ve hassas üretim alanlarında ikinci ince filtre kademesi olarak kullanılır.
• HEPA (H13, H14): Ameliyathane, temiz oda ve ilaç üretimi gibi alanlarda terminal filtre olarak kullanılır. Çok küçük partiküllerde bile çok yüksek tutma verimine sahiptir.

EN 779 ve ISO 16890 farkı

G4 ve F7 adları eski EN 779 standardından gelir. Bu standart yerini ISO 16890'a bırakmıştır; yeni standart filtreleri ISO Coarse, ePM10, ePM2,5 ve ePM1 gruplarında sınıflandırır. Sahada eski adlar hâlâ yaygın kullanıldığı için iki sistem birlikte anılır.

Tablodaki karşılıklar yaklaşıktır, çünkü iki standart farklı test yöntemleri kullanır. Filtre siparişinde üreticinin ISO 16890 sınıf beyanını ve boyutları esas alın.

Fark basınç ile değişim zamanı nasıl belirlenir?

Fark basınç, filtrenin önü ile arkası arasındaki basınç farkıdır ve filtrenin ne kadar dolduğunu gösteren en güvenilir ölçüdür. Filtre kirlendikçe havanın geçişi zorlaşır ve fark basınç yükselir.

Her filtrenin temiz haldeki başlangıç direnci ve üreticinin önerdiği bir son basınç kaybı vardır. Değişim, ölçülen değer bu son değere ulaştığında yapılmalıdır. Pratik bir kural olarak, değer başlangıç direncinin yaklaşık iki ila üç katına çıktığında filtre ekonomik ömrünün sonuna yaklaşmış sayılır. Kesin sınır her zaman üretici verisine göre belirlenmelidir.

• Her filtre kademesine ayrı bir fark basınç göstergesi veya sensörü takılmalıdır.
• Yeni filtre takıldığında başlangıç değeri not edilmelidir; sonraki okumalar bu değere göre yorumlanır.
• Fark basınç birden düşerse filtre yırtılmış veya yuvasından kaymış olabilir. Bu, filtre temizlendi anlamına gelmez.
• Otomasyona bağlı santrallerde son değere yaklaşıldığında alarm üretilmesi değişimi planlamayı kolaylaştırır.

Süre sınırları ve görsel kriterler

Fark basınç düşük kalsa bile filtrelerin belirli bir süreden fazla kullanılmaması önerilir. Bunun nedeni hijyendir: uzun süre nemli havayla temas eden filtre ortamında mikroorganizmalar çoğalabilir ve koku oluşabilir.

Hijyen kılavuzları, özellikle ilk filtre kademesi için yaklaşık bir yıllık, sonraki kademeler için daha uzun azami kullanım süreleri önerir. Sahada tipik değişim aralıkları şöyledir:

Görsel kontrolde şu durumlardan biri varsa filtre, ölçümden ve süreden bağımsız olarak değiştirilmelidir: yırtık veya delik, ıslanmış ya da su almış filtre ortamı, küf veya koku, çerçevede deformasyon ve conta hasarı.

Geç ya da erken değişimin maliyeti nedir?

Filtreyi geç değiştirmek enerji ve hava kalitesi, erken değiştirmek ise malzeme maliyeti açısından kayıptır. Doğru zamanlama, ikisi arasındaki dengeyi bulmaktır.

Geç değiştirilen filtre, sabit devirli fanlarda hava debisinin düşmesine, değişken devirli ve EC fanlarda ise fanın daha fazla enerji harcamasına yol açar. Aşırı yüklenen torba filtre yırtılabilir ve tuttuğu tozu bataryaya ve kanala bırakabilir. Erken değişim ise henüz ömrünü doldurmamış filtrenin atılması demektir. Ön filtrenin düzenli değiştirilmesi, pahalı ince filtrelerin ve HEPA filtrelerin ömrünü uzatmanın en ekonomik yoludur.

Filtre ortamı seçiminin fan enerjisine etkisi için nanofiber filtreler ve enerji tüketimi yazımıza bakabilirsiniz.

Filtre değişimi kim tarafından ve nasıl yapılmalı?

Santral filtresi değişimi, santral durdurulup fan tamamen durduktan sonra, eğitimli personel veya yetkili teknisyen tarafından yapılmalıdır. Çalışan bir santralde filtre kapağını açmak hem tehlikelidir hem de tozun sisteme dağılmasına neden olur.

• Kirli filtre torbaya alınarak çıkarılmalı, toz ortama yayılmamalıdır.
• Yeni filtrenin yönü (hava akış oku), sınıfı ve ölçüsü kontrol edilmelidir.
• Filtre yuvasında ve contalarda boşluk kalmamalıdır.
• Değişim tarihi, filtre sınıfı ve yeni başlangıç fark basıncı kayda geçmelidir.
• HEPA filtrelerde değişimden sonra sızdırmazlık testi yapılmalıdır.

Filtre değişimi, santral bakımının bir parçasıdır. Diğer kontroller için klima santrali bakım kontrol listesi yazımıza göz atabilirsiniz. YOİ Mühendislik olarak klima santrali servisimizde filtre değişimlerini fark basınç kayıtlarına göre planlıyor, her değişimi raporluyoruz. Filtre sayısı, sınıfı ve ölçülerine göre kapsam keşifte belirlenir.

Detaylı rehber: Klima santrali bakımı: periyotlar, kontrol listesi ve bakım formu