HVAC filtresi neden önemli?
Filtre, bir iklimlendirme sisteminin en ucuz ama en etkili parçasıdır. Doğru sınıfta ve temiz bir filtre; bataryaları ve fanları kirden korur, iç hava kalitesini yükseltir ve sistemin tasarlandığı hava debisiyle çalışmasını sağlar. Tıkanmış bir filtre ise fan enerjisini artırır, hava debisini düşürür, bataryada buzlanmaya ve verim kaybına yol açar. Yanlış takılmış ya da çerçevesi sızdıran bir filtre ise kirli havayı filtrenin etrafından geçirerek filtrelemeyi boşa çıkarır.
- Daha temiz iç hava ve daha az toz
- Daha düşük fan enerjisi tüketimi
- Bataryaların ve fanların daha uzun ömrü
- Tasarım hava debisinin korunması
- Hastane ve temiz odada hijyen gereklilikleri
- Veri merkezinde elektronik cihazların korunması
Filtre sınıfları: EN 779'dan ISO 16890'a
Genel havalandırma filtreleri uzun yıllar EN 779 standardına göre G (kaba), M (orta) ve F (ince) olarak sınıflandırıldı. Bu standart 2018'de yerini ISO 16890'a bıraktı. ISO 16890, filtreyi gerçek partikül boyutlarına göre (PM10, PM2.5, PM1) tuttuğu oranla değerlendirir. Sahada iki sınıflandırma hâlâ birlikte kullanıldığı için aşağıdaki tablo yaklaşık bir karşılaştırma sunar.
| EN 779 (eski) | ISO 16890 (yaklaşık) | Tuttuğu partiküller | Tipik kullanım |
|---|---|---|---|
| G3 – G4 | ISO Coarse %60–90 | Kaba toz, polen, lif, böcek | Ön filtre, split ve fancoil filtresi, santral ön kademe |
| M5 | ePM10 %50–60 | Kaba ve orta boy toz | Ofis santrallerinde ara kademe |
| M6 | ePM2.5 %50–65 | İnce toz, polenin büyük kısmı | Ticari binalar |
| F7 | ePM1 %50–65 | İnce partiküller, isin bir kısmı | Ofis, okul, otel santrallerinde son kademe |
| F8 | ePM1 %65–80 | İnce partiküller | Yüksek iç hava kalitesi istenen binalar |
| F9 | ePM1 %80–90 | Çok ince partiküller | Hastane genel alanları, HEPA öncesi kademe |
Hastane ameliyathaneleri, temiz odalar ve laboratuvarlarda ise EN 1822 / ISO 29463 standardına göre sınıflanan yüksek verimli filtreler kullanılır. Bu filtreler en zor yakalanan partikül boyutunda (MPPS) test edilir.
| Sınıf | Verim (MPPS) | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| E10 – E12 (EPA) | %85 – %99,5 | Hassas proses alanları, HEPA öncesi |
| H13 (HEPA) | en az %99,95 | Ameliyathane, yoğun bakım, temiz oda |
| H14 (HEPA) | en az %99,995 | Steril alanlar, ilaç üretimi, kritik temiz odalar |
| U15 – U17 (ULPA) | %99,9995 ve üzeri | Yarı iletken ve özel temiz oda uygulamaları |
HVAC filtre tipleri
| Tip | Yapısı | Avantajı | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|---|
| Panel (kaset) filtre | Karton veya metal çerçeveli, plise ya da düz | Ucuz, kolay değişir; G3–G4 ön filtre | Kısa ömürlü; çerçeve sızdırmazlığı |
| Yıkanabilir filtre | Alüminyum veya sentetik file | Split ve fancoilde tekrar kullanılır | Düzenli yıkanmazsa hızla tıkanır |
| Torba filtre | Çok cepli sentetik veya cam elyaf torba | Geniş yüzey, uzun ömür; M5–F9 | Ceplerin dik ve açık çalışması gerekir |
| Kompakt (V-bank) filtre | V şeklinde plise paketler | Düşük basınç kaybı, yüksek verim; F7–F9 | Ağır; çerçeve contası kritik |
| Rulo filtre medyası | Kesilebilir sentetik keçe | Özel ölçülere uyarlanır | Doğru kesim ve tespit gerekir |
| Aktif karbon filtre | Karbon emdirilmiş medya veya granül | Koku ve gazları tutar | Doymuşsa koku geri gelir; toz filtresiyle birlikte kullanılır |
| Nanofiber kaset filtre | Nanofiber filtre medyası, rijit kaset çerçeve | G4 yuvasına takılır, F5–F7 torba kademesini karşılar; yıkanabilir, 5 yıla kadar ömür | Ortamın toz yüküne göre düzenli yıkama |
| HEPA filtre | Mikro cam elyaf, ayırıcılı veya mini plise | En yüksek partikül tutma | Mutlaka ön filtreyle korunur; oturma ve conta testi |
| Yağ (davlumbaz) filtresi | Labirent tipi metal | Mutfak egzozunda yağ tutar | Sık temizlik; yangın güvenliği |
Nanofiber filtreler ve nanofiber kaset filtreler
Nanofiber filtreler, çapı bir mikrondan çok daha ince (genellikle yüzlerce nanometre mertebesinde) liflerden oluşan bir filtre katmanı kullanır. Lifler bu kadar ince olduğu için aralarındaki gözenekler de çok küçüktür; bu da ince partiküllerin filtre yüzeyinde tutulmasını sağlar.
Klasik filtrelerde partiküller medyanın içine gömülerek tutulur (derinlik filtrasyonu) ve filtre doldukça basınç kaybı hızla artar. Nanofiber katmanda ise partiküllerin büyük kısmı yüzeyde kalır (yüzey filtrasyonu). Bu yüzden filtre yıkanarak temizlenebilir ve benzer verimde daha düşük basınç kaybıyla çalışır: fan daha az zorlanır, enerji tüketimi düşer.
Nanofiber kaset filtre nedir?
Nanofiber kaset filtre, nanofiber filtre medyasının rijit bir kaset çerçeve içine yerleştirildiği hazır filtre modülüdür. Standart G4 kaset filtrenin yerine, aynı yuvaya takılır. Böylece kanal, cihaz veya filtre hücresinde değişiklik yapmadan, G4 ön filtrenin olduğu yerde çok daha ince partikülleri tutan bir filtreye geçilir.
Öne çıkan özellikleri
- Standart G4 kaset filtre yuvasına doğrudan takılır
- F5, F6 ve F7 torba filtre kademesine ayrıca gerek bırakmaz
- Yıkanabilir; yıkandıkça deforme olmaz
- Rijit yapıdadır, şeklini ve oturmasını korur
- 5 yıla kadar kullanım ömrü sunar
- Düşük basınç kaybıyla fan enerjisinden tasarruf sağlar
- Sık filtre alımını ve atık filtreyi azaltır
- Tüm HVAC, havalandırma ve klima sistemlerinde kullanılır
Bir filtre, iki kademe
Klima santrallerinde ince filtrasyon için genellikle iki kademe kullanılır: G4 ön filtre ve onun arkasında F5, F6 veya F7 torba filtre. Torba filtreler yıkanamaz, düzenli olarak yenilenir ve kendileri de ciddi bir basınç kaybı yaratır. Nanofiber kaset filtre, G4 yuvasına takılarak bu ince filtrasyonu tek kademede sağlar; torba filtre kademesine ayrıca ihtiyaç kalmaz.
| Özellik | G4 kaset + F5/F6/F7 torba filtre | Nanofiber kaset filtre |
|---|---|---|
| Kademe sayısı | İki kademe (ön filtre + torba) | Tek kademe |
| Montaj yeri | G4 yuvası + ayrı torba filtre hücresi | Standart G4 kaset yuvası |
| İnce partikül tutma | Torba filtre sınıfına göre | F5–F7 torba filtre kademesini karşılar |
| Temizlik | Yıkanamaz, değiştirilir | Yıkanabilir, yıkandıkça deforme olmaz |
| Yapı | Torba ceplerin dik çalışması gerekir | Rijit kaset yapı |
| Kullanım ömrü | Torba filtre genellikle 6–12 ayda bir değişir | 5 yıla kadar |
| Basınç kaybı ve enerji | İki kademenin toplam basınç kaybı | Tek kademe, düşük basınç kaybı |
| Atık ve sarf maliyeti | Her değişimde yeni filtre ve atık | Yıkanarak tekrar kullanılır |
Nerelerde kullanılır?
- Klima santralleri
- Fancoiller
- Isı pompaları
- Chiller kondenserleri
- Hassas klimalar ve veri merkezleri
- Havalandırma ve ısı geri kazanım cihazları
- Kaset, kanal tipi ve VRF iç üniteleri
- Tüm HVAC, havalandırma ve klima sistemleri
Chiller ve ısı pompası kondenserlerinde nanofiber kaset filtre, bataryanın önünde toz, polen ve lifleri tutarak kondenserin kirlenmesini azaltır; batarya temiz kaldıkça yoğuşma basıncı düşük kalır ve verim korunur.
YOİ Mühendislik olarak mevcut G4 kaset filtrelerinizin ölçülerini çıkarıyor, uygun ölçüde nanofiber kaset filtre tedarik ediyor, montajını yapıyor ve yıkama periyodunu bakım takviminize işliyoruz.
Nerede hangi filtre kullanılır?
| Uygulama | Önerilen filtre kademesi |
|---|---|
| Ev ve ofis split klima | Yıkanabilir ön filtre; isteğe bağlı karbon veya ince filtre aksesuarı |
| Fancoil | G3–G4 panel veya yıkanabilir filtre |
| Ofis, okul, AVM klima santrali | G4 ön filtre + F7 son filtre veya G4 yuvasında tek kademe nanofiber kaset filtre |
| Otel ve yüksek iç hava kalitesi | G4 + F7/F9, gerekiyorsa aktif karbon |
| Hastane genel alanları | G4 + F7 + F9 |
| Ameliyathane ve yoğun bakım | G4 + F7/F9 + terminal HEPA H13/H14 |
| Temiz oda ve ilaç üretimi | Ön filtre + F9 + H13/H14 (sınıfa göre) |
| Veri merkezi ve hassas klima | G4 veya F7 (cihaz üreticisinin önerisine göre) |
| Endüstriyel mutfak egzozu | Metal yağ filtresi, gerekirse karbon |
| Otopark ve egzoz fanları | Genellikle filtresiz; taze hava girişinde G4 |
Filtre ne zaman değiştirilir?
Filtre değişimi takvimle değil, ideal olarak fark basıncıyla (filtrenin önü ile arkası arasındaki basınç farkı) takip edilir. Her filtrenin üreticisi bir başlangıç ve önerilen son basınç kaybı verir; filtre bu değere yaklaştığında değiştirilir. Santrallere fark basınç göstergesi (manometre) takılması, filtrenin ne zaman değişeceğini tahmin etmeyi ortadan kaldırır.
| Filtre | Yaklaşık kontrol / değişim aralığı | Not |
|---|---|---|
| Split ve fancoil yıkanabilir filtre | 1–3 ayda bir yıkama | Tozlu ortamda ayda bir |
| G4 panel ön filtre | Genellikle 2–4 ay | Fark basıncına ve ortam tozuna göre |
| F7–F9 torba veya kompakt filtre | Genellikle 6–12 ay | Ön filtre düzenli değişirse ömrü uzar |
| Nanofiber kaset filtre | Ortamın toz yüküne göre yıkama; 5 yıla kadar kullanım ömrü | Yıkandıkça deforme olmaz |
| HEPA H13/H14 | Genellikle 1–3 yıl | Fark basıncı ve validasyon sonuçlarına göre |
| Aktif karbon | Koku geri geldiğinde veya üretici süresine göre | Toz yükü yüksekse daha erken |
| Hassas klima filtresi | Genellikle 3–6 ay | Filtre alarmına göre |
Filtre kaynaklı sorunlar ve çözümleri
| Belirti | Olası neden | Çözüm |
|---|---|---|
| Hava üflemesi zayıf | Tıkanmış filtre | Filtre temizliği veya değişimi; fark basıncı kontrolü |
| Bataryada buzlanma | Düşük hava debisi, kirli filtre | Filtre değişimi, batarya temizliği, gaz kontrolü |
| Elektrik tüketiminde artış | Yüksek basınç kaybı, fanın zorlanması | Filtre değişimi; düşük basınç kayıplı filtreye geçiş |
| Kötü koku | Nemli ve kirli filtre, doymuş karbon filtre | Filtre değişimi, drenaj ve tava temizliği |
| Ortamda toz artışı | Çerçeve sızıntısı, yanlış sınıf, yırtık filtre | Conta ve oturma kontrolü, doğru sınıfta filtre |
| Torba filtre yırtılması | Aşırı basınç, ön filtrenin olmaması | Ön filtre kademesi eklenmesi, değişim |
| Hassas klimada filtre alarmı | Tıkanmış filtre veya hatalı fark basınç sensörü | Filtre değişimi, sensör kontrolü |
| HEPA sonrası partikül sayımı yüksek | Conta kaçağı veya hasarlı filtre | Oturma ve conta kontrolü, filtre değişimi, yeniden test |
Filtre hizmetimiz
- Mevcut filtrelerin sınıf ve ölçü tespiti
- Ölçüye özel panel, torba, kompakt, nanofiber kaset ve HEPA filtre tedariki
- Klima santrali, fancoil, split ve hassas klima filtre değişimi
- Fark basınç göstergesi (manometre) montajı
- Çerçeve, conta ve oturma kontrolü
- Değişim takvimi ve kayıtlı raporlama
- Batarya ve drenaj tavası temizliği
- Yıllık bakım sözleşmesi kapsamında periyodik değişim
Hastane ve temiz oda gibi validasyon gerektiren alanlarda HEPA filtre değişimini, kurumun test ve validasyon süreciyle uyumlu şekilde planlıyoruz.
Merkezimiz Ankara Etimesgut'tadır. Ankara'da günlük ekiple, diğer illerde Ankara'dan planlı ekiple proje, yıllık bakım sözleşmesi ve kamu ihalesi bazlı çalışıyoruz. Hizmet verdiğimiz bölgeleri görün.
Sık sorulan sorular
G4 ve F7 filtre arasındaki fark nedir?
G4 kaba toz, polen ve lifleri tutan ön filtredir. F7 ise ince partikülleri tutan son kademe filtredir. Klima santrallerinde genellikle G4 ön filtre F7 filtreyi korumak için birlikte kullanılır.
ISO 16890 nedir?
Genel havalandırma filtrelerini PM10, PM2.5 ve PM1 partiküllerini tutma oranına göre sınıflandıran uluslararası standarttır. 2018'de eski EN 779 standardının yerini almıştır.
Split klima filtresi ne sıklıkla temizlenmeli?
Kullanım yoğunluğuna göre genellikle 1–3 ayda bir. Tozlu ortamlarda ve yoğun sezonda ayda bir temizlik önerilir.
Filtre değişmezse ne olur?
Hava debisi düşer, fan daha fazla enerji harcar, batarya kirlenir ve buzlanabilir, iç hava kalitesi kötüleşir. Uzun vadede fan motoru ve kompresör de zorlanır.
Daha yüksek sınıf filtre takmak her zaman daha mı iyi?
Hayır. Daha yüksek sınıf filtre daha fazla basınç kaybı yaratır; fan bunu karşılayamazsa hava debisi düşer. Filtre sınıfı, fanın kapasitesi ve uygulamanın ihtiyacına göre seçilmelidir.
Özel ölçüde filtre tedarik edebiliyor musunuz?
Evet. Mevcut filtrenin ölçülerini ve sınıfını tespit edip ölçüye özel panel, torba, kompakt veya HEPA filtre tedarik ediyor ve değişimini yapıyoruz.
Nanofiber filtre nedir?
Çok ince (yüzlerce nanometre çapında) liflerden oluşan bir filtre medyasıdır. Partikülleri ağırlıklı olarak yüzeyde tuttuğu için yıkanarak temizlenebilir ve benzer verimde daha düşük basınç kaybıyla çalışır.
Nanofiber kaset filtre mevcut santralime takılır mı?
Evet. Nanofiber kaset filtre standart G4 kaset filtrenin yerine, aynı yuvaya takılır. Mevcut filtrenizin ölçüsünü çıkarıp uygun filtreyi tedarik ediyoruz.
Nanofiber kaset filtre kullanınca torba filtreye gerek kalır mı?
Hayır. Nanofiber kaset filtre G4 yuvasında F5, F6 ve F7 torba filtre kademesinin yaptığı ince filtrasyonu sağlar; ayrıca torba filtre kullanmanıza gerek kalmaz.
Nanofiber kaset filtre yıkanabilir mi, ömrü ne kadar?
Evet, yıkanabilir ve rijit yapısı sayesinde yıkandıkça deforme olmaz. 5 yıla kadar kullanım ömrü sunar.
Nanofiber filtre HEPA yerine kullanılabilir mi?
Hayır. Nanofiber kaset filtre genel havalandırma filtresidir. HEPA gereken alanlarda ön filtre olarak kullanılabilir, terminal kademede HEPA filtre gerekir.