Bir klimanın ya da chiller'ın ne kadar dayanacağını, ne kadar verimli çalışacağını ve hangi arızaları vereceğini büyük ölçüde içindeki malzemeler belirler. Yanlış et kalınlığında bir bakır boru, uyumsuz bir yağ, kıyı bölgesinde kaplamasız bir batarya ya da UV'ye açık bir izolasyon, cihaz ne kadar iyi olursa olsun erken arıza demektir. Bu rehberde iklimlendirme ve soğutma sistemlerinde kullanılan başlıca malzemeleri, özelliklerini, nerede kullanıldıklarını ve sahada nelere dikkat edilmesi gerektiğini anlatıyoruz.
Bakır boru
Soğutucu akışkan hatlarında kullanılan boru, fosforla oksijeni giderilmiş yüksek saflıkta bakırdır (Cu-DHP, EN 12735-1 / ASTM B280 ACR boru). İç yüzeyi temizlenmiş ve uçları kapatılmış olarak gelir; bu sayede devreye nem ve kir girmez. Su tesisatı için üretilen sıhhi tesisat borusu soğutma hattında kullanılmamalıdır.
| Tip | Özellik | Kullanım |
|---|---|---|
| Kangal (tavlı, yumuşak) | Kolay bükülür, havşa (flare) yapılabilir | Split ve VRF hatlarında küçük çaplar (1/4" – 3/4") |
| Çubuk (sert, düz) | Yüksek mukavemet, düz ve düzgün hat | VRF ana hatları, büyük çaplar, chiller ve soğuk oda |
| İç yivli (inner grooved) | İç yüzeydeki yivler ısı transferini artırır | Batarya içleri, eşanjörler |
| Ön izoleli bakır | Fabrikada izolasyon kaplanmış | Konut split montajları |
Ölçüler ve et kalınlığı
Soğutma borusu inç ölçüsüyle anılır: 1/4" (6,35 mm), 3/8" (9,52 mm), 1/2" (12,70 mm), 5/8" (15,88 mm), 3/4" (19,05 mm), 7/8" (22,22 mm), 1-1/8" (28,58 mm) ve üzeri. R410A ve R32 gibi yüksek basınçlı akışkanlarda çalışma basıncı R22'ye göre belirgin şekilde yüksektir; bu yüzden et kalınlığı, akışkanın ve çapın gerektirdiği basınç dayanımına göre seçilmelidir. Küçük çaplarda genellikle 0,8 mm, büyük çaplarda 1,0 mm ve üzeri et kalınlığı kullanılır; kesin değer için üretici kılavuzu ve EN 12735-1 esas alınır. R22 için döşenmiş eski bir hattın R410A veya R32 cihazda yeniden kullanılması, et kalınlığı ve temizlik kontrol edilmeden yapılmamalıdır.
Bakırda sık görülen sorunlar
| Sorun | Nedeni | Önlem |
|---|---|---|
| Karınca yuvası (formicary) korozyonu | Bakırın organik asitlerle (bazı yapıştırıcı, temizlik maddesi, yalıtım ve ahşap kaynaklı buharlar) teması; çok ince delikler oluşur | Kirletici kaynağından uzak montaj, uygun izolasyon, şüpheli kimyasallardan kaçınma |
| İç yüzeyde oksit (kav) | Kaynak sırasında içinden azot geçirilmemesi | Kaynak sırasında boru içinden düşük debide kuru azot geçirmek |
| Havşa kaçağı | Yanlış havşa ölçüsü, çapak, aşırı veya yetersiz tork | Doğru havşa aleti, çapak alma, tork anahtarıyla sıkma, R410A için uygun havşa ölçüsü |
| Titreşim çatlağı | Kompresör titreşiminin boruya aktarılması | Titreşim sönümleyici, doğru kelepçeleme, boru desteği |
| Ezilme ve kırılma | Yanlış bükme, keskin dönüş | Bükme makası/yayı, minimum bükme yarıçapına uyma |
Sert lehim (brazing) malzemeleri
Soğutma hatları yumuşak lehimle değil, 450 °C'nin üzerinde eriyen sert lehim alaşımlarıyla birleştirilir. Doğru alaşım, birleştirilen metallere göre seçilir.
| Alaşım | İçerik | Ne ile kullanılır | Not |
|---|---|---|---|
| Fosforlu bakır (BCuP) | Bakır + fosfor, %0–15 gümüş | Bakır – bakır | Bakır-bakırda dekapan (flux) gerektirmez; gümüş oranı arttıkça akıcılık ve titreşim dayanımı artar |
| Gümüş alaşım (BAg) | Yüksek gümüş, bakır, çinko | Bakır – pirinç, bakır – çelik, bakır – paslanmaz | Dekapan gerekir; artığı temizlenmelidir |
| Fosforlu alaşım + çelik | — | Çelik ve paslanmaz | Fosforlu alaşımlar çelikte kırılgan bağ oluşturur, kullanılmaz |
Alüminyum, lamel ve batarya
Bataryalarda (serpantin) genellikle bakır boru üzerine geçirilmiş alüminyum lameller kullanılır. Alüminyum hafif, ucuz ve iyi bir ısı iletkenidir; ancak bakırla temas ettiği noktada nemli ve tuzlu ortamlarda galvanik korozyona uğrayabilir.
| Batarya / kaplama | Özellik | Ne zaman tercih edilir |
|---|---|---|
| Bakır boru – çıplak alüminyum lamel | Standart, ekonomik | Normal şehir ortamı |
| Hidrofilik kaplı lamel | Yoğuşan suyun lamel üzerinde film halinde akmasını sağlar | İç ünite bataryaları, ısı pompası dış üniteleri (defrost) |
| Epoksi / "blue fin" / "gold fin" kaplama | Lamel yüzeyini korozyona karşı korur | Kıyı bölgeleri, hafif endüstriyel ortamlar |
| Elektroforez (e-coat) veya poliüretan kaplama | Bataryanın tamamını kaplayan koruma | Deniz kenarı, kimyasal tesis, atık su tesisi |
| Bakır boru – bakır lamel | Galvanik çift oluşmaz, dayanıklı | Ağır korozif ortamlar, deniz uygulamaları |
| Mikrokanal (tamamen alüminyum) | Daha az akışkan, kompakt, hafif | Yeni nesil chiller ve dış üniteler; onarımı farklı yöntem gerektirir |
Lamel aralığı (FPI, inç başına lamel sayısı) arttıkça batarya daha kompakt olur ama kirlenmeye daha hassas hale gelir. Sık lamelli bataryalarda filtrasyon ve düzenli temizlik daha da önemlidir. Bataryalar asla yüksek basınçlı suyla dik açıdan yıkanmamalı, lamelleri ezen sert fırçalar kullanılmamalı ve alüminyuma zarar veren kuvvetli asidik/bazik temizleyicilerden kaçınılmalıdır.
Çelik, galvaniz ve paslanmaz çelik
| Malzeme | Özellik | Kullanım yeri |
|---|---|---|
| Galvaniz sac | Çinko kaplı çelik; ekonomik, korozyona karşı temel koruma | Cihaz kabinleri, kanal, taşıyıcı profiller |
| Elektrostatik toz boyalı sac | Galvaniz veya çelik üzerine fırınlanmış boya | Dış ünite ve chiller kabinleri |
| Paslanmaz çelik AISI 304 | Genel amaçlı paslanmaz | Drenaj tavaları, hijyenik santral iç yüzeyleri, mutfak davlumbazları |
| Paslanmaz çelik AISI 316 | Molibdenli; klor ve tuza karşı daha dayanıklı | Kıyı bölgeleri, havuz nem alma, plakalı eşanjörler |
| Siyah çelik boru | Kaynaklı, yüksek mukavemet | Chiller ve kazan su tesisatı (kapalı devre) |
| Döküm demir / sfero döküm | Ağır ve dayanıklı | Pompa gövdeleri, kelebek vana gövdeleri |
Eşanjör malzemeleri
| Eşanjör tipi | Malzeme | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Lehimli plakalı (BPHE) | Paslanmaz çelik (genellikle 316) plakalar, bakır veya nikel lehim | Su kalitesi ve filtrasyon kritik; tıkanma ve donma hasarına hassas. Amonyak devrelerinde bakır lehimli tip kullanılmaz |
| Contalı plakalı (PHE) | Paslanmaz veya titanyum plaka, EPDM/NBR conta | Sökülüp temizlenebilir; conta malzemesi akışkana göre seçilir |
| Gövde-boru (shell & tube) | Çelik gövde, bakır veya bakır-nikel borular | Su tarafı kireç ve çamur; düzenli fırçalama veya kimyasal temizlik |
| Koaksiyel (boru içinde boru) | Bakır veya bakır-nikel | Küçük su kaynaklı ısı pompaları; donma koruması |
Soğutucu akışkanlar (gazlar)
Her gazın KIP değeri, güvenlik sınıfı, kullanım alanı ve alternatifleri için: soğutucu gazlar rehberi.
Soğutucu akışkan, sistemin "kanı"dır ve her akışkanın basıncı, verimi, güvenlik sınıfı ve küresel ısınma potansiyeli (GWP) farklıdır. Güvenlik sınıfı ISO 817 / ASHRAE 34'e göre harf (A: düşük toksisite, B: yüksek toksisite) ve rakamla (1: yanıcı değil, 2L: düşük yanıcı, 2: yanıcı, 3: yüksek yanıcı) gösterilir.
| Akışkan | Tip | Güvenlik sınıfı | GWP (yaklaşık) | Tipik kullanım ve not |
|---|---|---|---|---|
| R22 | HCFC | A1 | 1810 | Eski split, VRF ve chiller; ozon tabakasına zararlı, yeni cihazlarda kullanılmaz |
| R410A | HFC karışım (yakın azeotropik) | A1 | 2088 | Split ve VRF; R22'den belirgin yüksek basınç, POE/PVE yağ |
| R32 | HFC tek bileşen | A2L | 675 | Yeni nesil split ve VRF; düşük yanıcı, montaj kurallarına dikkat |
| R407C | HFC zeotropik karışım | A1 | 1774 | Eski R22 cihazların alternatifi; sıcaklık kayması (glide) var, sıvı fazda şarj edilir |
| R134a | HFC | A1 | 1430 | Vidalı ve santrifüj chillerler, otomotiv (eski) |
| R404A | HFC karışım | A1 | 3922 | Ticari ve endüstriyel düşük sıcaklık; yüksek GWP nedeniyle azaltılıyor |
| R513A | HFC/HFO karışım | A1 | 631 | R134a alternatifi |
| R1234ze(E) | HFO | A2L | < 10 | Yeni nesil chillerler; çok düşük GWP |
| R1234yf | HFO | A2L | < 5 | Otomotiv klimaları |
| R290 (propan) | Doğal (HC) | A3 | 3 | Küçük kapasiteli cihazlar, ticari dolaplar; yüksek yanıcı, şarj miktarı sınırlı |
| R744 (CO2) | Doğal | A1 | 1 | Süpermarket soğutması, sıcak su ısı pompaları; çok yüksek basınç |
| R717 (amonyak) | Doğal | B2L | 0 | Endüstriyel soğutma; toksik, bakır ve bakır alaşımlarıyla kullanılmaz |
GWP değerleri yaygın olarak kullanılan IPCC AR4 değerleridir. Avrupa Birliği F-gaz Tüzüğü ve Türkiye'deki florlu sera gazları mevzuatı, yüksek GWP'li akışkanların kullanımını kademeli olarak azaltmaktadır. Bu nedenle yeni yatırımlarda akışkan seçimi, cihazın ömrü boyunca gaz ve servis bulunabilirliğini doğrudan etkiler.
Akışkanlarla çalışırken temel kurallar
- Farklı akışkanlar asla karıştırılmaz
- Zeotropik karışımlar (R407C, R404A vb.) sıvı fazda şarj edilir
- Şarj, etiket değerine göre terazi ile yapılır
- Gaz alma ve geri kazanım cihazıyla toplanır, atmosfere salınmaz
- A2L ve A3 akışkanlarda kıvılcım ve havalandırma kurallarına uyulur
- Akışkana uygun manifold, hortum ve vakum pompası kullanılır
Kompresör yağları
Kompresör yağı yalnızca yağlamaz; sızdırmazlık sağlar, ısıyı taşır ve akışkanla birlikte devrede dolaşır. Bu yüzden yağın akışkanla karışabilir (mişabl) olması gerekir. Yanlış yağ, yağın kompresöre geri dönmemesine ve yatak hasarına yol açar.
| Yağ tipi | Uyumlu akışkanlar | Özellik |
|---|---|---|
| Mineral yağ (MO) | R22 ve eski CFC/HCFC sistemler | Nemden az etkilenir; HFC'lerle karışmaz |
| Alkilbenzen (AB) | R22, bazı geçiş karışımları | Düşük sıcaklıkta iyi akışkanlık |
| Polyol ester (POE) | R410A, R407C, R404A, R134a, R32 ve HFO'lar | Çok higroskopik: havadaki nemi hızla çeker, nemle asit oluşturabilir |
| Polivinil eter (PVE) | R410A, R32 (bazı VRF ve split üreticileri) | Higroskopik ama hidrolize POE'den daha dayanıklı |
| Polialkilen glikol (PAG) | R134a ve R1234yf otomotiv klimaları | Otomotiv dışında genellikle kullanılmaz |
POE ve PVE yağlar açık kapta bırakılmamalı, kullanılan yağ kutusu hemen kapatılmalı ve sisteme yalnızca üreticinin belirttiği tip ve viskozitede yağ eklenmelidir. Vidalı chiller kompresörlerinde yılda bir yapılan yağ analizi (nem, asit sayısı, metal partikülleri) kompresörün iç durumunu sökmeden gösterir.
Conta ve O-ring malzemeleri
| Malzeme | Uyum | Not |
|---|---|---|
| CR (neopren) | R22 ve mineral yağ | HFC ve POE ile şişebilir veya sertleşebilir |
| HNBR | R410A, R134a, R32 ve POE/PVE yağlar | Yeni nesil akışkanlar için yaygın O-ring malzemesi |
| NBR (nitril) | Mineral yağlar, su | POE ile uzun vadede uygun olmayabilir |
| EPDM | Su, glikol, buhar | Yağ ve soğutucu akışkan devresinde kullanılmaz |
| FKM (Viton) | Yüksek sıcaklık, birçok kimyasal | Amonyak ve bazı HFO'larla uyumsuz olabilir |
Servis vanası, Schrader valf veya filtre değiştirildiğinde eski O-ring tekrar kullanılmamalı; akışkana uygun yeni O-ring hafifçe sistem yağıyla yağlanarak takılmalıdır.
İzolasyon malzemeleri
Soğuk hatlarda izolasyonun asıl görevi enerji kaybını önlemek kadar yoğuşmayı engellemektir. Bunun için ısıl iletkenliğin (λ) düşük, su buharı difüzyon direncinin (μ) yüksek olması gerekir; aksi halde nem izolasyonun içine girer, boru terler ve korozyon başlar.
| Malzeme | Isıl iletkenlik λ (yaklaşık) | Buhar difüzyon direnci μ | Kullanım |
|---|---|---|---|
| Elastomerik kauçuk (NBR/EPDM esaslı, kapalı hücreli) | 0,033 – 0,038 W/mK | Yüksek (genellikle ≥ 7.000) | Soğutucu akışkan ve soğuk su hatları, kanal yüzeyi |
| Polietilen (PE) köpük | 0,035 – 0,040 W/mK | Orta–yüksek | Konut split hatları, ekonomik uygulamalar |
| Cam yünü / taş yünü | 0,032 – 0,040 W/mK | Düşük (buhar kesici kaplama gerekir) | Kanal ısı ve ses izolasyonu, yangın dayanımı |
| Poliüretan / PIR köpük | 0,022 – 0,028 W/mK | Yüksek | Ön izoleli panel kanallar, soğuk oda panelleri |
| Fenolik köpük | 0,020 – 0,025 W/mK | Yüksek | Ön izoleli kanal paneli, yüksek yangın performansı |
- Dış ortamdaki izolasyon UV'ye karşı kaplama veya boya ile korunmalı
- İzolasyon ek yerleri yapıştırıcı ve bantla sızdırmaz kapatılmalı
- Kalınlık; boru sıcaklığı, ortam sıcaklığı ve nemine göre seçilmeli
- Yangın sınıfı (EN 13501-1) projeye ve binaya uygun olmalı
- Kelepçe noktalarında izolasyon ezilmemeli, izoleli kelepçe kullanılmalı
- Islanmış izolasyon kurumaz; değiştirilmelidir
Hava kanalı malzemeleri
| Malzeme | Özellik | Kullanım |
|---|---|---|
| Galvaniz sac kanal | Dayanıklı, yangına karşı yanmaz; dışarıdan izole edilir | Genel havalandırma ve klima kanalları |
| Ön izoleli panel kanal (PIR veya fenolik, alüminyum kaplı) | Hafif, izolasyonu üzerinde, hızlı montaj | Ticari binalar, tavan arası uygulamalar |
| Paslanmaz çelik kanal | Korozyon ve yağa dayanıklı, hijyenik | Endüstriyel mutfak egzozu, laboratuvar, gıda tesisleri |
| Siyah sac (kaynaklı) kanal | Yüksek sıcaklık ve yangın dayanımı | Mutfak egzozu ve duman tahliye (ilgili yönetmeliğe göre) |
| Alüminyum esnek (flex) kanal | Bağlantılarda esneklik | Menfez ve difüzör bağlantıları; kısa mesafelerde kullanılmalı |
| Tekstil (kumaş) kanal | Homojen hava dağıtımı, hafif, yıkanabilir | Spor salonu, üretim alanı, gıda tesisleri |
Su tesisatı, glikol ve su kimyası
| Malzeme | Özellik | Kullanım |
|---|---|---|
| Siyah çelik boru | Kaynaklı veya dişli; kapalı devrede yaygın | Chiller, fancoil ve kazan tesisatı |
| Galvaniz boru | Çinko kaplı | Açık devre ve kullanım suyu (glikollü devrede tavsiye edilmez) |
| Bakır boru | Kolay montaj, korozyona dayanıklı | Küçük çaplı fancoil bağlantıları |
| PPR / PEX | Plastik, korozyon yapmaz | Düşük sıcaklık farklı uygulamalar, yerden ısıtma |
| Pirinç vana ve rakor | Kolay işlenir, dayanıklı | Küçük çaplı vana ve bağlantılar |
Glikol (antifriz)
Donma riski olan chiller, ısı pompası ve proses devrelerinde suya glikol eklenir. Glikol donma noktasını düşürür ama suyun ısı taşıma kapasitesini azaltır ve viskoziteyi artırır; bu yüzden gereğinden yüksek oran pompa enerjisini ve kapasite kaybını artırır.
| Oran (hacimce) | Etilen glikol donma noktası (yaklaşık) | Propilen glikol donma noktası (yaklaşık) |
|---|---|---|
| %20 | -8 °C | -7 °C |
| %30 | -15 °C | -13 °C |
| %40 | -24 °C | -21 °C |
| %50 | -37 °C | -33 °C |
- Gıda ve içme suyu temas riski olan yerlerde propilen glikol tercih edilir
- İnhibitörlü (korozyon önleyicili) endüstriyel glikol kullanılmalı; otomotiv antifrizi kullanılmamalı
- Glikol oranı refraktometre ile her sezon ölçülmeli
- Kapalı devre suyunda pH, iletkenlik ve inhibitör seviyesi takip edilmeli
- Nemlendirici ve soğutma kulelerinde su sertliği ve Legionella riski yönetilmeli
- Galvaniz boru ile glikollü devre kullanımında çinko çözünmesi olabilir
Elektrik malzemeleri
| Malzeme | Özellik | Not |
|---|---|---|
| NYM kablo | PVC izoleli, sabit tesisat | Bina içi besleme hatları |
| H07RN-F kablo | Kauçuk kılıflı, esnek, dış ortama dayanıklı | Dış ünite ve çatı cihazları beslemesi |
| Haberleşme kablosu (ekranlı, burgulu) | Parazite karşı korumalı | VRF ve kontrol hatları; güç kablosundan ayrı döşenir |
| Kontaktör | Gümüş alaşım kontaklar | Kompresör ve fan motoru anahtarlaması |
| Kondansatör | Metalize polipropilen film | Mikrofarad (µF) ve gerilim değeri birebir tutmalı |
| Gerilim koruma rölesi | Faz kaybı, faz sırası, düşük/yüksek gerilim koruması | Özellikle kartlı ve inverterli cihazlarda önerilir |
Fan ve motor malzemeleri
| Parça | Malzeme | Not |
|---|---|---|
| Aksiyel fan kanadı | Alüminyum döküm veya cam elyaf takviyeli polipropilen (PP-GF) | Kompozit kanatlar hafif ve korozyona dayanıklı; balans bozulursa titreşim yapar |
| Radyal (santrifüj) fan çarkı | Galvaniz sac, alüminyum veya kompozit | Geriye eğik kanatlı çarklar daha verimlidir |
| AC motor | Bakır sargılı asenkron motor | Kondansatör veya sürücü ile çalışır |
| EC motor | Kalıcı mıknatıslı, entegre elektronik sürücü | Değişken devirde yüksek verim; nem ve aşırı gerilime karşı korunmalı |
| Rulman | Çelik bilyalı, sızdırmaz veya gresörlü | Ömrü yük, sıcaklık ve yağlamaya bağlıdır |
Ortama göre malzeme ve korozyon önlemleri
| Ortam | Risk | Önerilen önlem |
|---|---|---|
| Deniz kenarı (kıyı) | Tuzlu hava; alüminyum lamel ve çelik kabinde hızlı korozyon | Kaplamalı veya bakır-bakır batarya, 316 paslanmaz bağlantı, sık yıkama |
| Endüstriyel bölge | Kükürt, azot oksitler, kimyasal buharlar | E-coat kaplı batarya, epoksi boyalı kabin |
| Kapalı yüzme havuzu | Klor ve yüksek nem | Paslanmaz 316, kaplamalı batarya, korozyona dayanıklı fan |
| Endüstriyel mutfak | Yağ buharı, yüksek sıcaklık | Paslanmaz kanal, yağ filtresi, sık temizlik |
| Atık su ve arıtma tesisi | Hidrojen sülfür (H2S); bakır ve gümüş lehime saldırır | Kaplamalı batarya, cihazı korozif havadan uzak konumlandırma |
| Hastane ve laboratuvar | Dezenfektan kimyasallar, hijyen | Paslanmaz iç yüzeyler, hijyenik tasarımlı santral |
Uyumluluk özeti: akışkan, yağ ve conta
| Akışkan | Yağ | O-ring / conta | Boru ve et kalınlığı |
|---|---|---|---|
| R22 | Mineral (MO) / alkilbenzen (AB) | CR (neopren) | Standart soğutma borusu |
| R410A | POE veya PVE | HNBR | Yüksek basınca uygun et kalınlığı |
| R32 | POE veya PVE (üreticiye göre) | HNBR | Yüksek basınca uygun et kalınlığı; A2L kuralları |
| R407C | POE | HNBR | Standart; sıvı fazda şarj |
| R134a | POE | HNBR | Standart |
| R1234ze / R513A | POE (üreticiye göre) | Üreticinin onayladığı elastomer | Standart |
| R717 (amonyak) | Mineral veya PAO (sisteme göre) | Amonyağa uygun elastomer | Çelik veya paslanmaz; bakır kullanılmaz |
Daha fazla teknik terim için terimler sözlüğümüze, değişen parçalar için yedek parça rehberimize, filtre malzemeleri için HVAC filtreleri sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
R22 için döşenmiş bakır boru R410A veya R32 cihazda kullanılabilir mi?
Et kalınlığı yeni akışkanın basıncına uygunsa ve hat iyice temizlenirse bazı durumlarda kullanılabilir. Ancak eski yağ kalıntıları, havşalar ve et kalınlığı mutlaka kontrol edilmeli; üreticinin hat yeniden kullanım talimatına uyulmalıdır.
POE yağ neden açık bırakılmamalı?
POE yağ çok higroskopiktir; havadaki nemi hızla çeker. Nemli yağ sistemde asit oluşturur, kompresör sargısına ve yataklarına zarar verir.
Kıyı bölgesinde hangi batarya tercih edilmeli?
Epoksi veya e-coat kaplı alüminyum lamelli bataryalar ya da bakır-bakır bataryalar tercih edilmeli; cihaz düzenli olarak tatlı suyla yıkanmalıdır.
Elastomerik kauçuk ile polietilen izolasyon arasındaki fark nedir?
Elastomerik kauçuk kapalı hücreli yapısı ve yüksek buhar difüzyon direnciyle soğuk hatlarda yoğuşmaya karşı daha güvenlidir. Polietilen daha ekonomiktir ama soğuk su ve uzun ömür beklenen uygulamalarda genellikle daha az tercih edilir.
Chiller devresine otomotiv antifrizi konabilir mi?
Önerilmez. Otomotiv antifrizlerindeki katkılar HVAC devrelerinde tortu oluşturabilir. İnhibitörlü endüstriyel etilen veya propilen glikol kullanılmalıdır.
R32 yanıcı mı, güvenli mi?
R32 A2L sınıfında, yani düşük yanıcılıkta bir akışkandır. Doğru montaj, uygun şarj miktarı, havalandırma ve kıvılcım kaynağı kurallarına uyulduğunda güvenle kullanılır.