Kondenser nedir, ne iş yapar?
Kompresörden çıkan yüksek basınçlı ve sıcak gaz kondenserde ısısını dış ortama (hava veya su) vererek sıvıya dönüşür. Atılan ısı, evaporatörde alınan ısı ile kompresör işinin toplamıdır. Bu yüzden kondenser, evaporatörden daha fazla ısı atmak zorundadır ve yüzeyi temiz olmalıdır.
Kondenser çeşitleri
| Tip | Nasıl ısı atar | Tipik kullanım | Servis notu |
|---|---|---|---|
| Hava soğutmalı, finli serpantin | Fanlar dış havayı lamellerden geçirir | Hava soğutmalı chiller, split ve VRF dış ünite, rooftop | Lamel kirliliği ve yüksek dış sıcaklık yüksek basınca yol açar |
| Mikro-kanal (alüminyum) | Yassı alüminyum borular ve lameller; ince ve hafif yapı | Yeni nesil chiller ve dış üniteler | Düşük şarjludur; delinirse onarımı zordur, değişim öne çıkar. Yıkamada basınç ve kimyasala dikkat |
| Su soğutmalı borulu gövdeli | Kondenser suyu tüplerden geçer; ısı kule veya kuru soğutucu ile atılır | Büyük chiller ve makine daireleri | Tüplerde kireçlenme yaklaşma sıcaklığını artırır; tüp temizlenebilir |
| Lehimli plakalı | Kompakt plakalı eşanjör | Küçük su soğutmalı ünite, ısı pompası | Sökülemez; kirli suya hassastır |
| Evaporatif kondenser | Serpantin üzerine su püskürtülür, fan havayı çeker; buharlaşma ısıyı atar | Endüstriyel soğutma, büyük soğuk depolar | Su arıtma ve düzenli dezenfeksiyon ve analiz gerekir; düşük yoğuşma sıcaklığı sağlar |
| Uzak (remote) hava soğutmalı kondenser | Ayrı bir hava soğutmalı serpantin, borulama ile bağlıdır | Soğuk oda, proses soğutma | Boru boyu, yağ dönüşü ve basınç düşümü hesaplanmalıdır |
| Çift borulu (koaksiyel) | Bir borunun içinde diğer boru, ters akış | Küçük kapasite | Küçük kapasitede kompakt; iç boruda kireç gizli kalabilir |
Not: Soğutma kulesi ve kuru soğutucu (dry cooler), su soğutmalı sistemde ısıyı dış ortama atan ayrı ekipmanlardır; kondenserin kendisi değildir. Kule bakımı için soğutma kulesi bakımı yazımıza bakın.
Hava soğutmalı mı, su soğutmalı mı?
| Kriter | Hava soğutmalı | Su soğutmalı |
|---|---|---|
| Kurulum | Kule ve su hattı gerekmez | Kule, pompa ve su arıtma gerekir |
| Verim | Yüksek dış sıcaklıkta düşer | Genellikle daha yüksek ve stabildir |
| Bakım | Lamel yıkama, fan ve motor kontrolü | Su kimyası, kule ve tüp temizliği |
| Su tüketimi | Yok | Buharlaşma ve blöf nedeniyle var |
| Gürültü ve yer | Fanlar nedeniyle gürültü; açık alan ister | Makine dairesinde daha sessiz; kule için yer gerekir |
Karşılaştırmanın ayrıntısı için hava mı su soğutmalı mı yazımıza bakabilirsiniz.
Kondenser seçerken nelere bakılır?
| Kriter | Neden önemli |
|---|---|
| Yaz tasarım dış hava sıcaklığı | Yüksek sıcaklıkta kapasite kaybı (derating) hesaba katılmalıdır |
| Su temini ve su kalitesi | Su soğutmalı ve evaporatif tipler için belirleyicidir |
| Yer ve gürültü sınırı | Fan sayısı ve hızı yerleşimi ve ses seviyesini etkiler |
| Soğutucu akışkan ve basınç sınıfı | Malzeme ve dayanım akışkana göre seçilir |
| Korozif ortam (deniz, endüstriyel atmosfer) | Koruyucu kaplamalı lamel gerekebilir |
| Enerji verimliliği (kısmi yük) | Fan kontrolü ve yoğuşma sıcaklığı yıllık enerjiyi etkiler |
| Sıcak hava geri dönüşü (recirculation) | Yerleşim yanlışsa dış hava sıcaklığı yükselir |
Kondenser basıncı verimi nasıl etkiler?
Yoğuşma sıcaklığı arttıkça kompresörün sıkıştırma işi artar ve COP düşer; basınç sınırı aşılırsa yüksek basınç alarmı ile cihaz durur. Basıncı yükselten tipik nedenler kirli lamel, çalışmayan fan, sıcak hava geri dönüşü, kuledeki yetersiz soğutma, gaz içinde yoğuşmayan gaz (hava) ve fazla şarjdır. Ayrıntı için yüksek basınç alarmı yazımıza bakın. Ön hesap için kondenser ve soğutma kulesi hesabı ile IPLV ve COP hesabını kullanabilirsiniz.
Kondenser fan kontrolü
- Kademeli fan çalıştırma: basınca göre fan sayısı ayarlanır
- EC fan veya frekans sürücü: devir basınca göre kademesiz değişir, enerji ve gürültü azalır
- Basınç transdüseri ve kontrol kartı doğru ayarlı olmalıdır
- Düşük dış sıcaklıkta yoğuşma basıncının çok düşmemesi için fan hızı sınırlanır
Kondenser bakımında neler yapılır?
- Lamel yıkama ve eğilen lamellerin taranması
- Fan motoru, kanat, rulman ve kondansatör kontrolü
- Yaklaşma sıcaklığı ve yoğuşma basıncı kaydı
- Su soğutmalı tipte tüp temizliği ve su analizi
- Kaçak testi ve serpantin korozyon kontrolü
- Fan kontrol ve basınç sensörü ayarı
Arıza ve değişim için kondenser onarımı ve değişimi, periyodik bakım için chiller bakımı sayfasına bakın.
Bilgi: Bu sayfa genel teknik bilgi içindir. Cihaza özel karar için üreticinin kılavuzu ve yerinde ölçüm esas alınır. YOİ Mühendislik bu markalar için bağımsız teknik servistir; LG dışında yetkili servis iddiası taşımaz.
Hizmet verdiğimiz yapılar
Merkezimiz Ankara Etimesgut'tadır. Bu hizmeti Ankara'da günlük; İstanbul, İzmir, Bursa, Antalya, Konya, Kayseri, Eskişehir, Kocaeli, Adana, Gaziantep, Samsun, Trabzon başta olmak üzere Türkiye'nin 81 ilinde proje ve sözleşme bazlı veriyoruz. Hizmet verdiğimiz bölgeleri görün.
Sık sorulan sorular
Hava soğutmalı kondenser lameli nasıl temizlenir?
Cihaz enerjisiz iken, lamel yönüne uygun şekilde düşük basınçlı su ve üretici onaylı uygun temizleyici ile yapılır. Yüksek basınç lameli eğer, uygun olmayan asidik ürün alüminyumu aşındırır; şüphede servis çağırın.
Kondenser ile evaporatör farkı nedir?
Evaporatörde akışkan buharlaşarak ısı alır, kondenserde yoğuşarak ısı atar.
Evaporatif kondenserde nelere dikkat edilir?
Su arıtma, düzenli analiz ve dezenfeksiyon gerekir; su sistemlerinde mikrobiyolojik risk yönetilmelidir.
Mikro-kanal kondenser onarılır mı?
İnce alüminyum borulardaki delikler kalıcı olarak onarılamayabilir; bu durumda genellikle serpantin değişimi önerilir.
Yüksek dış sıcaklıkta kapasite düşer mi?
Evet. Hava soğutmalı kondenserde dış sıcaklık arttıkça yoğuşma sıcaklığı yükselir ve cihaz kapasitesi azalır.
Her markada çalışıyor musunuz?
Bağımsız teknik servis olarak tüm markalarda teşhis, bakım, onarım ve eşdeğer kondenser seçimi ve değişimi yapıyoruz.