Klima bakımı neden yapılır, ne sıklıkla yapılmalı?

Klima, odanın havasını sürekli içinden geçiren bir cihazdır. Havadaki toz, polen, evcil hayvan tüyü ve mutfak buharı her gün filtreye ve iç ünitenin serpantinine biraz daha yapışır. İlk yıllarda fark edilmez; sonra cihaz geç soğutmaya, koku yapmaya ve daha çok elektrik çekmeye başlar.

Bu yazıda bakımın neden gerekli olduğunu, ne sıklıkla yapılması gerektiğini ve hangi adımları kendinizin, hangilerini teknisyenin yapması gerektiğini anlatıyoruz.

Klima bakımı nedir?

Klima bakımı, iç ve dış ünitenin temizlenmesi, soğutucu akışkan basıncının ölçülmesi, drenajın açılması ve elektrik bağlantılarının kontrol edilmesinden oluşan periyodik bir işlemdir. Amaç, cihazın ilk günkü kapasitesine yakın çalışmasını sağlamak ve küçük sorunları arızaya dönüşmeden yakalamaktır.

Bakım bir arıza onarımı değildir. Çalışan bir cihazda yapılır ve çoğu zaman bir saatten kısa sürer. Arıza çıktığında yapılan müdahale ise hem daha uzun sürer hem de cihazı günlerce kullanılamaz bırakabilir.

Klima bakımı neden yapılır?

Bakımın dört temel nedeni vardır: enerji tüketimi, soğutma performansı, iç hava kalitesi ve cihaz ömrü. Bunların hepsi aynı yere, yani kirlenen yüzeylere ve fark edilmeyen küçük kaçaklara dayanır.

01Kirli klima daha çok elektrik harcar

Tıkanmış filtre ve tozlu serpantin, havanın cihazdan geçişini zorlaştırır. Kompresör aynı odayı soğutmak için daha uzun çalışır. Sahada gördüğümüz bakımsız cihazlarda tüketimin temiz bir cihaza göre belirgin biçimde arttığını, kirliliğin derecesine göre bu farkın yüzde 10'ları aşabildiğini görüyoruz. Bu konuyu bakımsız klimanın enerji tüketimi yazımızda ayrıntılı ele aldık.

02Soğutma ve ısıtma kapasitesi düşer

Dış ünitenin kondenser lameleri yaprak, toz ve kirle kaplandığında cihaz ısıyı dışarı atamaz. Yazın en sıcak günlerinde klima 'çalışıyor ama soğutmuyor' hale gelir, bazen de yüksek basınç korumasına girip durur. Kışın ısıtma modunda ise dış ünitedeki kirlilik buzlanmayı ve defrost sıklığını artırır.

03Koku ve hijyen sorunu oluşur

İç ünitenin serpantini soğutma sırasında sürekli ıslaktır. Bu ıslak, karanlık yüzeyde toz birikince küf ve bakteri üremesi için uygun ortam oluşur. Klimayı açınca gelen ekşi ya da rutubet kokusu genellikle buradan kaynaklanır. Alerjisi ve astımı olan, küçük çocuğu olan evlerde bu konu ayrıca önemlidir.

04Küçük sorunlar büyümeden yakalanır

Gevşemiş bir klemens, aşınmış bir kablo, az miktarda gaz kaçağı ya da kısmen tıkanmış bir drenaj hortumu, bakımda birkaç dakikada fark edilir. Fark edilmezse kompresör arızasına, kart yanmasına veya duvardan su akmasına dönüşebilir.

Klima bakımı ne sıklıkla yapılmalı?

Evde kullanılan bir split klimada filtreler yoğun kullanım döneminde 2–4 haftada bir, teknisyen bakımı ise yılda en az bir kez yapılmalıdır. Klimayı hem soğutma hem ısıtma için kullanıyorsanız yılda iki bakım, yani yaz ve kış sezonu öncesinde birer kontrol daha doğrudur.

Bu aralıklar genel önerilerdir. Cihazın kullanım kılavuzundaki üretici değerleri ve ortamın tozluluğu esas alınmalıdır. Şantiye yakınındaki ya da toprak yol kenarındaki evlerde filtre çok daha hızlı dolar.

Evde güvenle yapabileceğiniz bakım adımları

Filtre temizliği ve dış görünüm kontrolü, kullanıcının kendisinin yapabileceği ve yapması gereken işlerdir. Başlamadan önce klimayı kumandadan kapatın ve mümkünse sigortasından elektriğini kesin.

• Filtreleri çıkarın: Ön paneli kaldırıp filtreleri kılavuzdaki gibi yuvasından çekin.
• Yıkayın: Ilık suyla, gerekirse az miktarda sıvı sabunla yumuşak bir fırça kullanarak temizleyin. Sert fırça ve sıcak su filtreyi bozabilir.
• Gölgede kurutun: Filtreyi güneşte veya saç kurutma makinesiyle kurutmayın, tamamen kuruyunca yerine takın.
• Dış üniteyi gözle kontrol edin: Önünde yaprak, poşet veya eşya birikmiş mi, ünite sabit duruyor mu bakın.
• Drenaj ucunu izleyin: Soğutma sırasında dış taraftaki hortumdan düzenli su damlıyorsa drenaj çalışıyordur.

Kapağı açılan bir iç ünitede filtrenin arkasındaki ince lamelli serpantine parmakla veya sert fırçayla dokunmayın. Lameller kolay ezilir ve hava geçişini kalıcı olarak azaltır.

Teknisyenin yapması gereken kontroller

Gaz basıncı ölçümü, elektrik bağlantıları, serpantin ilaçlı yıkama ve dış ünite iç temizliği yetkili teknisyen tarafından yapılmalıdır. Bu işler soğutucu akışkan devresine ve elektrik panosuna müdahale gerektirir; yanlış yapıldığında hem cihaza hem kişiye zarar verebilir.

• Soğutucu akışkan çalışma basıncının manifoldla ölçülmesi ve kaçak kontrolü
• İç ünite serpantininin ve fan çarkının (türbin) ilaçlı yıkanması
• Drenaj tavası ve hortumunun açılması, eğimin kontrolü
• Dış ünite kondenser lamellerinin basınçlı su veya uygun kimyasalla temizlenmesi
• Klemens sıkılığı, kablo durumu ve kompresör akımının ölçülmesi
• Hava çıkış sıcaklığının ölçülmesi ve sonuçların kayda geçirilmesi

Soğutma modunda iç ünitenin hava giriş ve çıkış sıcaklığı arasında genellikle 8–12 °C civarında fark beklenir. Bu fark belirgin biçimde azaldıysa kirlilik, gaz eksikliği ya da fan sorunu araştırılmalıdır. Soğutma sorunlarında ilk bakılacak noktaları klima soğutmuyor: 7 kontrol yazımızda topladık.

Bakım ne zaman ertelenmemeli?

Klimadan su damlıyorsa, açıldığında kötü koku geliyorsa, dış ünite her zamankinden gürültülü çalışıyorsa veya oda eskisi kadar soğumuyorsa planlı bakımı beklemeyin. Bu belirtiler genellikle tıkanmış drenaj, kirlenmiş serpantin ya da gaz eksikliğini gösterir ve erken müdahale onarım ihtiyacını küçültür.

Uzun süre kapalı kalan bir klimayı sezon başında ilk kez çalıştırmadan önce filtrelerini temizlemek de iyi bir alışkanlıktır. Kış boyunca biriken toz ilk çalıştırmada odaya yayılmaz.

YOİ Mühendislik ile klima bakımı

YOİ Mühendislik, 2009'dan beri tüm markalarda split, kaset ve multi klimaların periyodik bakımını yapıyor. Bakım sonunda ölçülen basınç, akım ve hava çıkış sıcaklığını size yazılı olarak bildiriyoruz; böylece bir sonraki bakımda cihazın durumunu karşılaştırmak mümkün oluyor. Ayrıntılar için klima bakım hizmetimiz sayfasına bakabilirsiniz.